Açıklama

Önsöz

Alevi-Bektaşi inanç geleneği, yüzyıllardan bu yana sözlü ve yazılı edebiyatıyla gönülleri besleyen, insanı hakikate çağıran büyük bir hazinedir. Alevi-Bektaşi nefesleri, yalnızca söz değildir; onlar, yüzyıllar boyunca dilden dile akan, gönülden gönüle süzülen bir hakikat nefesi, bir aşk çağrısıdır. Her satırında, insanı kendi özüyle baş başa bırakan, kalbi Hakk’a yönelten bir sır gizlidir.

Bu deyiş ve nefesler yalnızca tarihî birer metin olarak algılanmamalıdır; yazıldığı günden beri insanın kalbine ve zihnine hitap eder. Deyiş ve nefeslerin asıl amacı; hakikati anlatmak, insanı aşk ve sevgiyle olgunlaştırmaktır.

Ne var ki birçok kullanılan dil, çoğu zaman eski Türkçenin incelikleriyle, Arapça ve Farsçanın derin manalı ve sembolleri anımsatan kelimelerle örülüdür. Bu deyişlerin ve nefeslerin yazıldığı çağın insanı için aşikâr olan pek çok anlam, bugünün okuyucusuna yabancı gelebilmektedir. Oysa bu deyiş ve nefesler, yalnızca geçmişteki insanlara değil, çağımızın ve geleceğin insanına da bir sesleniştir.

İşte bu yüzden, bu çalışmada, eserlerin özünü bozmadan; onların manevi derinliğini çağımızın diline, bugünün bilincine taşımak istedik. Çünkü hakikat ne kelimelerin ağırlığına, ne de zamanın pasına bağlıdır. Hakikat, her çağda diri olan, insana kendi özünü hatırlatan ışıktır.

Bu kitap, geçmişin irfanını bugünün okuyucusuna daha yakın kılma çabasıdır. Çabamız odur ki, her bir satırda saklı olan sırlar, gönüllere yeniden doğar; yolumuzu aydınlatan bir ışık, kulağımıza çalınan bir nefes olur.

Bu kitaptaki deyiş ve nefesler, inancımızın öğretisi ile yakından ilgisi olanlar içinden özenle seçildi. Dörtlüklerin bazılarında doğrudan Türkçe açıklamasını, bazılarında ise daha geniş açıklamalar yaptık.

Tasavvufa göre insan ruhu, ezeli bir nurdan yaratılmıştır, o nur Hakk ile birlikte var olmuştur. Bu nedenle aşağıda yazılan deyiş ve nefeslerin bazılarında ben, biz, yarattık, var ettik, irşad ettik gibi ifadeler, Hakk ile Hakk olmuş insan-ı kâmil’in dilinden çıkan tanrısal söylemlerdir. Dolayısıyla her satır bu bilinçle okunmalıdır.